Pokaż/ukryj menu »

Home / Drewniane Mazowsze / Jasionna (kościół) [15]

Położenie. Wieś w gm. Białobrzegi, 51°37'2.01"N, 20°54'15.47"E Historia: Parafia powstała ok. 1400 r. Pierwotny drewniany kościół znajdował się prawdopodobnie we wsi Korzeń, a ze względu na częste wylewy Pilicy przeniesiono go do Jasionny. Kolejna świątynia pw. Zwiastowania NMP i Wniebowstąpienia Pańskiego wzmianko¬wana była w 1443 r. Obecny kościół pochodzi z drugiej połowy XVII w. Z kolei w drugiej poło¬wie następnego wieku i w 1atach 1865-1876 był restaurowany. W XX w. dobudowano kruchtę oraz wieżyczkę na sygnaturkę. Kościół gruntownie odrestaurowano w latach 1986-1989 we¬dług projektu arch. Józefa Jamroza i Leona Obtułowicza z Krakowa, staraniem ks. Zdzisława Wołosa. Jest budowlą drewnianą, orientowaną, z dachem pokrytym blachą miedzianą. Obok znajduje się drewniana dzwonnica konstrukcji słupowej z dachem namiotowym i dzwonem z 1525 r. Pierwszy drewniany kościół powstał w Jasionnej w 1234 r. za panowania księcia mazowieckiego Bolesława I (1208-1248). Trudno powiedzieć czy już wtedy była tu parafia, gdyż pierwszą wzmiankę o niej mamy dopiero w 1400 r. Na początku XV w. świątynia ta była już w ruinie i z fundacji dziedzica wsi - Jasiońskiego, wystawiono nową, także drewnianą. W 1517 r. z fundacji Piotra Kożuchowskiego wybudowano kaplicę pw. św. Anny, która prawdopodobnie była dobudowana do kościoła. Przez ponad 200 lat swojego istnienia kościół przechodził różne naprawy i remonty, pomimo których stopniowo popadał w ruinę i trzeba było podjąć decyzję o jego rozbiórce. Gdy w połowie XVII w. przystąpiono do budowy nowego kościoła postanowiono przeorientować go i powiększyć. Stanął na tym samym miejscu, ale prezbiterium zostało dostawione do nawy od północy, a nie jak było to w zwyczaju - od wschodu. Ten kościół przetrwał do naszych czasów, przechodząc kilka remontów i wiele napraw. W latach 1865-1876 został powiększony, przebudowano chór muzyczny i dobudowano kruchtę, zaś w 1882 r. wykonano nową polichromię. Dobrodziejami kościoła była, m.in. rodzina Wodzińskich - właścicieli pobliskiej Suchej Szlacheckiej. Podczas I i II wojny światowej kościół bardzo ucierpiał. W 1976 r. runęła więźba dachowa i wówczas podjęto remont, niestety nieudany. Gdyby nie energia i zaangażowanie, z jakim przystąpił do odbudowy tego cennego zabytku nowy proboszcz, ks. Zdzisław Wołos, kościół nie przetrwałby do naszych czasów. Zrujnowaną świątynię trzeba było rozebrać - pozostawiono tylko prezbiterium. Położono nowe fundamenty, postawiono nowe ściany, od nowa wykonano szalunek i więźbę dachową, dach przykryto miedzianą blachą, a podłogę wyłożono szwedzkim granitem. Podczas prac remontowych odkryto pod podłogą szczątki dobrodziejów kościoła, które przeniesiono na cmentarz przykościelny. W kościele, po raz pierwszy w Polsce, zainstalowano system pomp cieplnych, czerpiących energię z gruntu. Remont, a właściwie przebudowę kościoła, zakończono w 1994 r. Kościół w Jasionnej ma oryginalny wygląd - do jego głównych części, czyli do nawy i prezbiterium, dobudowane są różne pomieszczenia. Rzadkością jest także prezbiterium zwrócone na północ, a nie na wschód, jak to jest w zwyczaju. Kościół jest drewniany, ma konstrukcję zrębową (sposób łączenia poziomych belek na narożach) i jest z zewnątrz i wewnątrz oszalowany czyli obity pionowymi deskami. Do prostokątnej nawy, która podczas ostatniego remontu została przedłużona o 7,10 m, przylega węższe - zamknięte prosto - prezbiterium, przy którym od strony zachodniej znajduje się zakrystia z małą kruchtą. Główne wejście do kościoła prowadzi, po kilku schodkach, przez południową kruchtę, po bokach której umieszczono dwa małe składziki. Każda część kościoła przykryta jest oddzielnym dachem. Nad nawą, prezbiterium i kruchtą jest to dach dwuspadowy, natomiast nad przybudówkami dachy pulpitowe z małymi okapami. Nad nawą góruje wysmukła wieżyczka zwieńczona cebulastym hełmem z krzyżem, przeznaczona na malutki dzwon zwany sygnaturką. Wnętrze kościoła sprawia wrażenie jednonawowego, ma jednak zaznaczone, parami słupów, nawy boczne przykryte pozorną kolebką. Środkowa część nawy ma strop płaski, a w prezbiterium kolebkowy. Od południa, na końcu nawy, znajduje się chór muzyczny, wsparty na czterech słupach, z wysuniętą do przodu częścią środkową • Ołtarz główny, pochodzący z XVIII w., w białej kolorystyce ze złoceniami, ma umieszczone po bokach figury świętych: Symeona i Józefa. W centralnej części ołtarza umieszczony jest obraz "Matka Boża Szkaplerzna" zwana Matką Bożą Jasiońską. Jest to reprodukcja obrazu, który przykrywał kiedyś obraz oryginalny odkryty podczas konserwacji. Obraz ten przykrywany jest zasuwą, na której umieszczono przedstawienie Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, nawiązujące do wezwania kościoła. Święty Symeon jest patronem ludzi starych. Był obecny podczas ofiarowania Jezusa, Bogu w świątyni Jerozolimskiej i przeżył niewypowiedzianą radość. Wtedy powiedział bardzo ważne słowa: "Teraz o Władco, pozwól odejść słudze swojemu w pokoju." Po powrocie ze świątyni zachorował i cieszył się, że umiera, przekazując tę radość zebranej wokół rodzinie. • XVI-wieczny oryginał obrazu "Matka Boża Szkaplerzna" znajduje się na prawej ścianie prezbiterium. Według przekazów, pochodzi on z nieistniejącego już kościoła we wsi Korzeń nad Pilicą. Podczas jednej z powodzi został przeniesiony do tutejszego kościoła. W Jasionnej i okolicy istnieje jego kult. • Na liczącej 250 lat ambonie umieszczone są malowidła z przedstawieniami świętych, m.in. Piotra, Huberta, Franciszka, Ksawerego. • Prezbiterium od nawy oddziela belka tęczowa z barokowymi rzeźbami Chrystusa Ukrzyżowanego oraz Matki Bożej ze św. Janem. • Barokowy ołtarz boczny z początku XVIII w. z obrazem "Przemienienie Pańskie" z tego samego okresu. • Wśród kilku, znajdujących się w kościele feretronów (przenośnych, procesyjnych ołtarzy), jeden zasługuje na szczególną uwagę. Na umieszczonym w nim obrazie przedstawiona jest naga Maria Magdalena w uduchowionej pozie, z oczami zwróconymi ku górze. Malarz chciał pokazać moment jej duchowej przemiany czyli metanoii. • W otoczeniu kościoła, od jego wschodniej strony, stoją dwie dzwonnice: jedna - XIX-wieczna, drewniana na planie kwadratu, kryta namiotowym dachem, druga - współczesna, na podmurówce z kamienia, z wieloma prześwitami i z dzwonem pochodzącym z 1525 r. • Za dzwonnicami stoi mała kapliczka z drewnianymi drzwiami i okuciami, w której umieszczona jest figura Matki Bożej. W pobliżu kościoła znajdują się groby rodziny Wodzińskich i Konarzewskich oraz Anny Falęckiej, właścicielki wsi Falęcice zmarłej w 1545 r.Cmentarz założony w 1791 r., na którym znajduje się wiele starych grobów z ciekawymi nagrobkami. W latach 1990-1995 wystawiono nową kaplicę z drewna, które pozostało z rozbiórki remontowanego kościoła.
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna
Jasionna